همه چیز درباره آزمایش های قند خون

همه چیز درباره آزمایش های قند خون
26 شهریور

برای پاسخ به این که آیا سطح قند خون شما در محدوده سالم است یا خیر از آزمایش قند خون استفاده می شود. همچنین آزمایش قند خون جهت تشخیص و غربالگری دیابت و پیش دیابت و کنترل و نظارت بر درمان هایپرگلیسمی (قند خون بالا) یا هیپوگلیسمی (قند خون پایین) نیز انجام می شود. و برای بررسی میزان قند موجود در ادرار نیز آزمایش قند ادرار انجام می گیرد.

معمولا در صورتی که دارای علائم افزایش یا کاهش قند باشید، سن شما بیشتر از 45 سال باشد، در دوران بارداری باشید و یا دارای سایر شرایط خطر ابتلا به دیابت باشید، انجام دادن آزمایش قند خون توسط پزشک درخواست می گردد.

همچنین هنگامی که مبتلا به دیابت هستید برای کنترل مقادیر قند خون شما، این آزمایش  در ساعات معینی از روز انجام می گیرد.

توصیه می شود به طور کلی قبل از انجام آزمایش قند خون 8 ساعت ناشتا باشید.

برای افراد مبتلا به دیابت، معمولا در حین ناشتا بودن و بعد از خوردن غذا سطح گلوکز بررسی می شود تا نتاج بهتری به دست بیاید.

معمولا پس از خوردن غذا قند خون افزایش می یابد و در جواب انسولین به داخل خون رها می شود که مقدار آن نیز مطابق با اندازه و محتوای وعده غذایی خواهد. سپس گلوکز به داخل سلول حرکت کرده و متابولیزه می شود و سطح قند خون کاهش پیدا می کند. لوزالمعده نیز واکنش نشان داده و آزاد سازی انسولین را متوقف می کند.

شرایط مختلفی وجود دارد که باعث اختلال در تعادل بین گلوکز و ترشح هورمون های لوزالمعده شده و در نتیجه موجب بالا یا پایین رفتن گلوکز خون می شود. بیماری دیابت شایع ترین علت این عدم تعادل است.

نمونه گیری برای آزمایش قند خون

جهت انجام تست تحمل گلوکز، نمونه ای از خون فرد در حالت ناشتا گرفته می شود و پس از آن  مقدار 75 گرم گلوکز به صورت محلول در آب به فرد داده می شود تا بنوشد. بعد از خوردن محلول در فواصل زمانی 1 و 2 و 3 ساعت آزمایش قند خون مجددا انجام می گیرد.

در موارد زیر آزمایش قند خون مورد استفاده قرار می گیرد:

•    تشخیص هایپرگلیسمی یا هیپوگلیسمی (قند خون بالا یا قند خون پایین)

•    غربالگری دیابت برای افراد در معرض خطر

•    تشخیص دیابت، پیش دیابت و دیابت حاملگی

•    نظارت بر سطح گلوکز مبتلایان به دیابت

•    آزمایش قند خون گاهی برای بررسی میزان قند خون زنانی که به دیابت حاملگی مبتلا شده اند 6-12 هفته پس از زایمان نوزاد انجام می شود.

ممکن است بسته به هدف از آزمایش، از پروتکلهای مختلف آزمایش برای ارزیابی سطح قند خون استفاده شود.

غربالگری و تشخیص دیابت

برای غربالگری و تشخیص دیابت نوع 1 ، تیپ 2 یا پیش دیابت ممکن است آزمایشات زیر انجام شود. در صورتی که نتیجه اولیه آزمایش غیر طبیعی باشد، مجددا در روز دیگر تکرار می شود.


•    تست گلوکز ناشتا (FBG) : این تست میزان گلوکز خون بعد از  حداقل 8 ساعت ناشتا بودن اندازه گیری می کند.

•    تست تحمل گلوکز 2 ساعته (GTT) : این آزمایش پس از انجام تست گلوکز ناشتا انجام میشود. یعنی فرد محلول حاوی 75 گرم گلوکز را می نوشد و 2 ساعت بعد نمونه خون دیگری از او گرفته می شود. این تست با  به چالش کشیدن بدن فرد برای پردازش گلوکز نتایجی را در اختیار فرد قرار می دهد.

•    آزمایش هموگلوبین A1c:  این تست گاهی به عنوان جایگزینی برای آزمایش قند خون جهت غربالگری و تشخیص استفاده می شود.

•    ممکن است پزشک شما همراه با آزمایش قند خون، آزمایش گلوکز ادرار را نیز درخواست کند. گرچه آزمایش گلوکز ادرار یک ابزار غربالگری محسوب می شود اما برای نظارت یا تشخیص دیابت به اندازه کافی حساس نیست.

•    انواع دیگری از آزمایش ها مانند آزمایش آنتی بادی های دیابت، انسولین و پپتید C نیز امکان دارد گاهی برای: تعیین دلایل ایجاد سطح غیر طبیعی گلوکز، تشخیص تمایز بین دیابت نوع 1 و نوع 2 و ارزیابی انسولین، به همراه آزمایش های ذکر شده قبلی انجام شوند.

برخی از عوامل خطری که باعث می شود انجام آزمایش قند خون توسط پزشک توصیه شود:

•    داشتن سابقه دیابت در نزدیکان درجه 1

•    تشخیص شرایط پیش دیابتی توسط آزمایش

•    داشتن اضافه وزن، چاقی و عدم تحرک کافی

•    سابقه ابتلا به دیابت بارداری در زنان

•    ابتلا به فشار خون بالا و مصرف داروی فشار خون

•    داشتن سطح کلسترول HDL پایین تر از حد نرمال و یا سطح تری گلیسیرید بالا

•    سابقه ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی (CVD)

•    ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک در زنان

 

برخی از علائمی که باعث می شود انجام آزمایش قند خون توسط پزشک توصیه شود:

علائم قند خون بالا:

•    تشنگی مکرر

•    تکرر ادرار

•    خستگی مداوم

•    تاری دید

•    زخم ها یا عفونت هایی که دیر خوب می شوند

علائم قند خون پایین:

•    تعریق بیش از حد

•    گرسنگی دائم

•    لرزش اندام های مختلف بدن

•    اضطراب و طپش قلب

•    گیجی

•    تاری دید

نظر خود را بیان کنید

back to top