آیا استویا ماده ای بی خطر است؟

آیا استویا ماده ای بی خطر است؟
13 مرداد

استویا به عنوان جایگزینی مناسب برای قند و شکر صنعتی و تصفیه شده مورد تایید قرار گرفته است. این ماده می تواند به عنوان شیرین کننده در غذا ها مورد استفاده قرار گیرد، بدون آنکه اثرات منفی برای سلامتی انسان داشته باشد. همچنین فواید بسیار مهمی نیز دارد که از بین آن ها می توان به کاهش کالری دریافتی، کاهش قند خون و کاهش پوسیدگی دندان ها اشاره کرد.

با وجود همه این فواید باز هم نگرانی هایی درباره استفاده از این ماده به خصوص برای افراد با شرایط خاص، وجود دارد. در این مقاله بررسی خواهیم کرد که آیا این شیرین کننده طبیعی، ماده ای مفید و بی خطر است؟ آیا استفاده از آن صحیح است؟

استویا چیست؟

یک ماده شیرین کننده طبیعی، کم کالری و رژیمی است که از برگ های درخت استویا گرفته می شود. با وجود اینکه این ماده صفر کالری دارد، اما گفته می شود دویست برابر از شیرین کننده های غیر طبیعی و تصفیه شده، شیرین تر است. این ماده در بین افرادی که رژیم کاهش وزن دارند و یا در پی کاهش قند مصرفی خود هستند، از محبوبیت زیادی برخوردار است. همچنین شایان ذکر است که این ماده می تواند باعث کاهش قند و کلسترول خون شود.

 استویای موجود در بازار های تجاری، کیفیت های متفاوتی دارند. در ترکیبات برخی از آن ها تغییراتی ایجاد شده است و گاهی با شیرین کننده هایی مانند اریتریتول، دکستروز و مالتودکسترین ترکیب می شود که سبب کاهش اثرات مثبت و مزایای این ماده برای سلامتی انسان می گردد. و گاهی نیز بعضی از محصولات موجود در بازار با آنکه مورد پردازش و تغییرات کمتری قرار گرفته اند اما با این حال ممکن است برای بی خطر بودن و سلامت، مورد آزمایش قرار نگرفته باشند.

شکل های مختلف استویا

استویا در انواع مختلف ساخته می شود که هر کدام از آن ها  ترکیبات و روش ساخت متفاوتی دارند. خام و تروویا مثالی از شکل های مختلف این شیرین کننده هستند. در ترکیبات آن ها از ربادیوساید آ، که نوعی استویای تصفیه شده می باشد، به همراه دیگر شیرین کننده ها مانند مالتودکسترین و اریتریتول استفاده شده است.  در طی این پروسه، برگ های این درخت در آب خیسانده می شوند و با گذشتن از فیلترهای الکلی مخصوص، ربادیوساید آ از آن گرفته می شود. سپس این عصاره خشک شده و متبلور می شود و با دیگر شیرین کننده ها ترکیب می شود.

ربادیوساید آ به تنهایی نیز به صورت مایع و پودری کاربرد دارد. در مقایسه اشکال مختلف با عصاره خالص آن می توان گفت عصاره خالص استویا نیز همه این مراحل را طی می کند و تفاوت آن ها در این است که عصاره خالص، با دیگر شیرین کننده ها یا الکل های قندی مخلوط نمی شوند.

استویای برگ سبز از محدود اشکال این ماده شیرین کننده است که از برگ های خشک شده این درخت ساخته می شود. اگر چه گفته می شود این محصول به عنوان خالص ترین شکل استویا نام گرفته است اما به عنوان عصاره خاص و ربادیوساید آ مورد مطالعه و آزمایش قرار نگرفته است و تحقیقات صورت گرفته در زمینه ایمنی آن برای سلامت بدن انسان، بسیار اندک است.

مقدار مجاز مصرفی استویا و بی خطر بودن و ایمنی آن

گلیکوزید استویول ها مانند ربادیوساید آ از عصاره های تصفیه شده استویا هستند. این ماده توسط سازمان جهانی غذا و دارو به عنوان ماده ای بی خطر و ایمن برای بدن انسان تایید شده است و از آن در ترکیبات محصولات غذایی در ایالات متحده به کار می رود و به مردم عرضه می شود.

از آنجا که بی خطر بودن انواع عصاره خام و برگ کامل آن توسط سازمان غذا و دارو مورد تایید قرار نگرفته است، استفاده از آن ها در ترکیبات محصولات غذایی مجاز نیست. میزان مجاز مصرف روزانه گلیکوزید استویول ها تا حدود 1.8 میلی گرم به ازای هر پوند از وزن بدن ( 4 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم ) است، که توسط مراکز نظارتی مانند سازمان غذا و دارو، کمیته علمی مواد غذایی و اداره ایمنی مواد غذایی اروپا اعلام شده است.

جهت خرید و استفاده از محصولات مورد تایید و با کیفیت از محصولات شرکت کاندرل دیدن فرمائید.

آیا استویا برای مصارف افراد دارای شرایط ویژه نیز بی خطر است؟

با وجود اینکه بی خطر بودن اکثر محصولات استویا مورد تایید قرار گرفته است، اما باز هم باید به این نکته دقت داشت که این ماده شیرین کننده بر افراد مختلف، اثرات متفاوتی می گذارد. ویژگی هایی مانند سن، شرایط جسمی و سلامت کلی بدن افراد، از جمله معیار هایی به شمار می رود که باعث تفاوت بین گروه های  مختلف مصرف کننده این محصولات می شود.  افرادی که شرایط ویژه ای دارند لازم است دقت بیشتری در استفاده از این شیرین کننده، داشته باشند.

دیابت و قند خون

بر اساس تحقیقات انجام شده، استویا برای افراد مبتلا به دیابت سودمند است اما با این وجود باید در انتخاب محصولات دقت کنند. ما در آنلاین دیابت خرید محصولات دیابتی و رژیمی را پیشنهاد می کنیم.

این ماده می تواند راهی بی خطر برای کاهش سطح قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 باشد. آزمایشاتی که بر 12 نفر دارای دیابت انجام گرفت، نشان داد که استفاده از این ماده در کنار دیگر مواد غذایی باعث کاهش قند می شود.

مطالعه ای که در مدت 8 هفته بر روی موش های مبتلا به دیابت صورت گرفت، نشان داد استویا باعث کاهش قند خون و هموگلوبین گلیکوزیله می شود. همانطور که پیش تر گفته شد، این شیرین کننده اشکال مختلف و ترکیبات متفاوتی دارد و ممکن است از شیرین کننده های دیگر مانند دکستروز و مالتودکسترین در ترکیبات آن ها استفاده شده باشد. استفاده از این محصولات در حد متعادل و یا استفاده از عصاره خالص آن برای افراد مبتلا به دیابت موثر است و باعث می شود سطح قند خون آن ها در محدوده طبیعی حفظ شود.

بارداری

مدارک و شواهدی مبنی بر بی خطر بودن استویا برای زنان باردار در دست نیست اما مطالعات انجام شده بر روی حیوانات نشان می دهد که اگر این ماده در حد متعادل استفاده شود تاثیرات منفی بر روی سلامتی افراد در دوران بارداری نخواهد داشت. مراکز نظارتی مختلف در دنیا، استفاده از گلیکوزید استویول ها را برای افراد بزرگسال و حتی زنان باردار، بی خطر می دانند. البته هنوز هم مطالعات و آزمایشات انجام شده درباره اثرات برگ استویا و عصاره خالص آن، محدود است. بنابراین بهتر است در طول دوران بارداری به جای برگ و عصاره خالص آن از اشکال و ترکیبات دیگر آن که مورد تایید سازمان غذا و دارو است، استفاده شود.

کودکان

استویا می تواند برای کاهش مصرف قند های تصفیه شده نیز موثر باشد که از این نظر برای کودکان سودمند است. بر اساس گزارشات انجمن قلب آمریکا، استفاده بیش از حد از قند های تصفیه شده و صنعتی باعث افزایش سطح تری گلیسرید و کلسترول در خون می شود و افزایش وزن بدن را در پی دارد. همه این موارد ریسک مبتلا شدن به بیماری های قلبی را در کودکان افزایش می دهد. جایگزین کردن قند و شکر تصفیه شده با شیرین کننده های طبیعی، این خطرات را کاهش می دهد. با وجود آنکه مصرف گلیکوزید استویول و ربادیوساید آ توسط سازمان غذا و دارو مورد تایید قرار گرفته است، اما باید در مقدار مصرفی توسط کودکان دقت ویژه ای داشت زیرا استفاده از مقدار مجاز روزانه استویا یعنی  1.8 میلی گرم به ازای هر پوند از بدن  ( 1.8 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم )، برای کودکان  نسبت به بزرگسالان، آسان تر است و زودتر به مقدار مجاز می رسد.

عوارض و اثرات جانبی استویا

با وجود اینکه این شیرین کننده طبیعی به عنوان ماده ای بی خطر مورد تایید قرار گرفته است اما با این حال ممکن است در برخی افراد باعث بروز عوارض و مشکلات جانبی گردد. برای نمونه یک تحقیق نشان داد که شیرین کننده های کم کالری همچون استویا در مقدار باکتری های مفید موجود در روده که نقش مهمی در پیشگیری از امراض و بیماری ها، هضم مواد غذایی و ایمنی بدن دارند، تاثیر دارد. بررسی های دیگر نشان داد که کاهش این باکتری ها باعث افزایش وزن و افزایش سطح تری گلیسرید و کلسترول خون می شود و این موارد خطر ابتلا به بیماری های قلبی خطرناک را افزایش می دهد.

برخی از آزمایشات صورت گرفته نشان دهنده آن است که شیرین کننده های طبیعی حتی ممکن است باعث افزایش کالری مصرفی افراد در طول روز، شوند. همچنین ممکن است سبب افزایش وزن بدن گردند. برخی از محصولات استویا ممکن است حاوی الکل های قندی مانند سوربیتول و زایلیتول باشند، این مواد می توانند باعث بروز مشکلات گوارشی در افراد با شرایط حساس تر شود.

همچنین این ماده می تواند باعث کاهش قند خون و فشار خون و همچنین باعث تداخل دارویی در طول درمان شود. برای آنکه نتیجه بهتری از این ماده شیرین کننده بگیرید، آن را به اندازه و در حد متعادل مصرف کنید و در مصرف آن زیاده روی نکنید. در صورت مشاهده عوارض و مشکلات جانبی آن، می توانید مقدار مصرفی را کم کنید.

نظر خود را بیان کنید

back to top